Đầu năm 2012, TP Hội An, tỉnh Quảng Nam; đảo Cô Tô, TP Hạ Long, tỉnh QuảngNinh và mới đây TP Đà Nẵng, TP Huế đã phủ sóng mạng Wi-Fi công cộng. Có nhiều ýkiến băn khoăn về hiệu quả của xu hướng đầu tư này.
Hai mô hình Wi-Fi khácnhau

Có thể thấy ngay rằng trong số các mạng Wi-Fi kể trên, chỉ mạng của TP ĐàNẵng có chủ đầu tư là UBND TP. Các mạng còn lại do Tập đoàn Bưu chính Viễn thông(VNPT) và các đơn vị trực thuộc đầu tư.

Mục đích và cách thức xây dựng các mạng Wi-Fi này cũng khác nhau. TP Đà Nẵngxây dựng mạng Wi-Fi công cộng như một thành phần của hệ thống hạ tầng công nghệthông tin (CNTT) - truyền thông tiêu chuẩn quốc tế hoàn chỉnh, gồm: mạng đô thị,hệ thống Wi-Fi, trung tâm dữ liệu, trung tâm đào tạo và nghiên cứu ứng dụngCNTT.

Hệ thống hạ tầng này phục vụ người dân sử dụng các dịch vụ công của cơ quanchính quyền thông qua Dự án Xây dựng chính quyền điện tử (CQĐT) do Ngân hàng Thếgiới tài trợ (trị giá 13 triệu USD). Ở đây, mạng Wi-Fi đóng vai trò là phần bùcủa mạng đô thị, phủ kín những nơi mà mạng đô thị chưa vươn tới.

Những mạng Wi-Fi công cộng còn lại là các mạng dịch vụ, kết nối tới cổnginternet của nhà cung cấp. Chúng cung cấp dịch vụ kết nối internet cho người dânvà du khách.
Được và chưa được

TP Đà Nẵng xây dựng hệ thống Wi-Fi như thành phần hạ tầng của dự án CQĐT, cònVNPT xây dựng theo chiến lược kinh doanh của mình . Vì vậy, tôi cho rằng khôngnhất thiết đề cập nên hay không nên đầu tư xây dựng “thành phố Wi-Fi” mà hãychia sẻ về những cái được - chưa được của các mạng này để mang lại giá trị thiếtthực cho người dùng và nhà đầu tư.

Trước hết là việc đáp ứng nhu cầu kết nối. Gần như mọi người (đặc biệt là dukhách) đều có nhu cầu kết nối internet hằng ngày để trao đổi thư từ, đọc tintức, tìm kiếm thông tin hay giải trí. Vì thế, Wi-Fi công cộng là hữu ích. Vấn đềcần cân nhắc thêm là khảo sát về nhu cầu sử dụng trên địa bàn để bố trí các trạmphát sóng hợp lí. Thông thường, người ta ít kết nối khi di chuyển nên lắp Wi-Fitrên đường phố chắc không hữu dụng bằng ở các tụ điểm đông người như nhà ga, sânbay, bến cảng, bến xe, siêu thị, công viên…

Mạng Wi-Fi của TP Đà Nẵng kết nối vào mạng đô thị để cung cấp các dịch vụ củaCQĐT nên có mức độ bảo mật cao. Những mạng còn lại không đảm bảo mức độ an ninhtương tự. Vì vậy, người sử dụng mạng Wi-Fi công cộng nên thận trọng trước nguycơ bị mất thông tin cá nhân, nhất là mật khẩu và số tài khoản.

Mạng Wi-Fi ở Đà Nẵng kết nối trực tiếp đến trung tâm dữ liệu, trung tâm thôngtin hành chính, cổng thông tin điện tử TP Đà Nẵng. Những nơi đó có sẵn lượngthông tin lớn, phong phú và được cập nhật để phục vụ người truy cập. Các mạngkhác gần như không có nội dung hoặc nội dung còn sơ sài. Đây là điểm yếu của cácmô hình “thành phố Wi-Fi” vì người dùng chủ yếu vào mạng để tìm kiếm các nộidung thông tin.

Về vấn đề ai sử dụng, nhiều ý kiến cho rằng chính người dân tại chỗ chứ khôngphải là du khách. Trong vùng phủ sóng của mạng Wi-Fi công cộng miễn phí, ngườidùng đủ các thành phần đều có thể truy cập. Như thế sẽ lo nhiều hơn mừng vìtrong số những người thường xuyên lướt web sẽ có cả trẻ em và những thành phầncó thể gây nguy hại cho xã hội. Rõ ràng khi chưa đạt tới độ cân bằng về dân trí- thu nhập - văn hóa, những hệ lụy đến từ mảng tối trên internet là đáng quanngại.

Để giải quyết những vấn đề xã hội, nhiều ngành cùng tham gia chắc chắn hiệuquả hơn là một ngành. Bởi thế, khi xây dựng mạng Wi-Fi công cộng phục vụ dukhách trên số liệu báo cáo thống kê chính xác của ngành du lịch về mức độ hàilòng của người dùng, có lẽ các dự án phát triển thành phố Wi-Fi sẽ hấp dẫnhơn.

Khoảng 10 năm trở lại đây, nếu có một nghiên cứu về những yếu tố thúc đẩymạnh nhất sự phát triển của nước ta thì chắn chắn CNTT đứng hàng đầu. Như thế,mọi nỗ lực hướng đến phổ cập CNTT đều đáng trân trọng. Wi-Fi là phương tiện phổthông nhất để thực hiện điều đó. Cùng với mạng Wi-Fi, giá trị thông tin là điềumà người dân kì vọng. Hi vọng sẽ có nhiều doanh nghiệp theo bước các nhà đầu tưkiến tạo một môi trường thông tin số ngày càng phong phú cho toàn xãhội.